Xuất khẩu phần mềm: Bài học từ FPT

Trong mảng xuất khẩu phần mềm, vài chục năm "mang chuông đi đánh" ở Nhật Bản, Mỹ, Pháp rồi các thị trường mới nổi ở châu Á như Banglades, Myanmar, FPT đã tạo dựng thành công khi thị trường nước ngoài đem lại gần 1/6 tổng doanh thu của nhóm.

Với sự hiện diện tại 21 quốc gia và cung ứng dịch vụ cho hơn 450 khách hàng, trong đó có 50 khách hàng thuộc list Forbes 500, thương hiệu FPT đã tạo được chỗ đứng nhất định trên thị trường toàn cầu.

Bước tiến dài

Nếu so với các DN khác trong "làng công nghệ”, FPT là cái tên được nhắc nhiều nhất khi có đầy đủ các làm việc từ phát huy phần mềm, dịch vụ công nghệ tin tức (CNTT) cho đến dịch vụ viễn thông và content số, phân phối, bán lẻ các sản phẩm công nghệ. Điều đáng nói là các mảng của FPT tham dự hầu như đều thành công, đưa nhóm trở thành thương hiệu tư nhân lớn thứ ba tại Việt Nam vào năm 2012.

hoàn thành 7 tháng đầu năm 2017, FPT có doanh thu hợp nhất hơn 23.587 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ 2016, thị trường nước ngoài đạt 3.649 tỷ đồng, tăng 16%.

hoàn thành 7 tháng đầu năm 2017, FPT có doanh thu hợp nhất hơn 23.587 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ 2016, thị trường nước ngoài đạt 3.649 tỷ đồng, tăng 16%.

Năm 1998, chuyến đi đến Bangalore (Ấn Độ), một đất nước nghèo nhưng hé lộ sẽ là một cường quốc CNTT trong thế kỷ XXI đã thổi bùng khát vọng xuất khẩu phẩn mềm của những người đứng đầu FPT. Ngay tiếp theo, sếp DN này đã đi đến quyết định thực hiện chiến lược toàn cầu hóa với trọng tâm là xuất khẩu phần mềm, bắt đầu là thị trường Nhật Bản, Mỹ, rồi đến các nước châu Âu, Nam Á…

Những chuyến "mang chuông đi đánh xứ người" đã đem lại những thành công lớn cho FPT. Nổi bật nhất là thị trường Nhật Bản. Mười năm qua, doanh thu của FPT Nhật Bản đạt mức phát huy 32%/năm. FPT Nhật Bản hướng đến mục tiêu đứng trong list 50 nhóm dịch vụ công nghệ tin tức lớn tại Nhật Bản và hướng đến việc đóng góp 50% trong doanh thu 1 tỷ USD từ thị trường nước ngoài vào năm 2020 của FPT.

Ở thị trường Mỹ, FPT là một trong số ít nhóm CNTT của Việt Nam tạo được dấu ấn. tạo ra năm 2008, đến nay FPT đã có 7 văn phòng tại các thành phố lớn của Mỹ, gồm Texas, New York, Seattle, Chicago, Los Angeles, Dallas và Sunnyvale với trên 150 nhân lực đến từ 15 quốc gia, cung ứng dịch vụ CNTT cho hơn 20 khách hàng là các tập đoàn của Mỹ trong mảng sản xuất máy bay, làm hệ thống điều khiển thang máy, truyền hình vệ tinh, nhà bank…

Trong thời điểm 2011 – 2016, doanh thu từ thị trường Mỹ phát huy bình quân 45%/năm, và năm 2016 đã đạt 1.003 tỷ đồng, lên kế hoạch sẽ tăng lên 1.300 tỷ đồng trong năm nay. Nếu như lúc trước FPT đơn thuần vào thị trường Mỹ theo cách khách hàng thuê gì làm nấy, chủ yếu tham dự vào những công đoạn có giá trị thấp thì nay đã cung ứng dịch vụ cho khách hàng từ A – Z (từ tư vấn, làm đến thực hiện, bảo dưỡng).

không những vậy, nhiều dịch vụ, phương án của FPT dựa trên platform công nghệ điện toán đám mây (Cloud), data lớn (Big Data), công nghệ mobile (Mobility) cũng đã được những DN lớn của Mỹ đưa vào dùng. FPT đã bắt đầu tham dự vào những công đoạn cao hơn trong chuỗi giá trị công nghệ, điều mà không phải DN nào cũng làm được.

Trụ sỡ FPT tại Myanmar.

Nhưng không dễ

Theo đại diện FPT, để có những thành công trên không phải là điều rất dễ. Trong thời điểm đầu, FPT đã phải trả giá khi là người tiên phong mở hai văn phòng ở Ấn Độ (tạo ra tháng 11/1999) và Mỹ (tháng 1/2000) và chỉ sau hơn một năm làm việc, vì không có được hợp đồng như dự tính, đã phải "tan".

Cùng với Mỹ và Ấn Độ, thị trường Pháp cũng khiến DN này gặp nhiều khó khăn. tạo ra năm 2008, và ngay tiếp theo Pháp rơi vào to lớn hoảng tài chính song song với đó là tập quán kinh doanh của DN Pháp luôn muốn tự kiểm soát và tự làm, ít khi phối hợp thông qua khách hàng và thường chia sẻ lợi ích không cao cho khách hàng, khiến nhóm FPT Softwave Europe (nhóm con của FPT tại Pháp) gặp thách thức.

Mãi đến năm 2014, FPT mới có cuộc gặp đầu tiên với sếp một tập đoàn sản xuất máy bay top 1 toàn cầu có trụ sở tại Pháp và ước muốn được phối hợp trong việc cung ứng một vài phương án quan hệ đến biến đổi công nghệ Mobility. Thế nhưng việc này cũng không thành công. Năm 2016, nhân dịp sếp cấp cao của họ tháp tùng Tổng thống sang Việt Nam, FPT mới có cơ hội approach và bàn về chuyện phối hợp. Rút kinh nghiệm những lần trước, lần này FPT không nói sẽ "bán" cái gì mà chú trọng vào việc sẽ cùng họ làm gì trong chiến lược biến đổi kỹ thuật số.

Trương Gia Bình

Ông Trương Gia Bình – Chủ tịch Tập đoàn FPT.

Nếu như ở Bangladesh, FPT chỉ mất hai năm đã có được hợp đồng 33,6 triệu USD thì ở Myanmar FPT phải mất gấp đôi khoảng thời gian đó để thắng gói thầu có giá trị 11,3 triệu USD. Các quốc gia này đang có ước muốn rất lớn về cơ sở hạ tầng, đặc sắc là hạ tầng công nghệ tin tức và viễn thông. Nhanh chóng nắm bắt thời cơ này, năm 2013, FPT bắt đầu hành trình khai phá vùng đất mới. Tại đây, FPT tập hợp kinh doanh các mảng đã có kinh nghiệm tại Việt Nam, như gắn vào hệ thống, viễn thông, đào tạo CNTT, dịch vụ quản lý công ty (ERP)…

Để có nhóm nhân lực cung ứng ước muốn quốc tế, cùng với đãi ngộ tương xứng với khả năng người lao động, FPT đã dùng chính sách đào tạo để giải quyết bài toán này. FPT làm theo hướng trở thành một tổ chức học hỏi. Theo đó, cán bộ, nhân lực của nhóm hằng năm yêu cầu phải tham dự một khóa học về chuyên môn, kỹ xảo mềm hoặc ngoại ngữ. Để cung ứng ước muốn của đã có lần thị trường, FPT đưa ra những chương trình nhân lực riêng. Chẳng hạn như với thị trường Nhật Bản là thực hiện chương trình 10.000 kỹ sư cầu nối.

Từ thực tế tại FPT và các DN khác, ông Trương Gia Bình – Chủ tịch Tập đoàn FPT cho rằng, DN Việt Nam còn thiếu tin tức và hiểu biết về thị trường quốc tế. Cách thức để approach thị trường nước ngoài chưa đem lại có tác dụng cao, đồng thời marketing chưa được chú trọng. Rào cản ngôn ngữ và văn hóa kinh doanh cũng là một trong những điểm khó khăn của DN Việt Nam khi vươn ra thị trường các nước.

Theo ông Bình, điều quan trọng nhất để các DN có thể thành công ở thị trường nước ngoài là phải có nhóm nhân lực giỏi về chuyên môn và thuần thục ngoại ngữ. Hiện nay, sự phát huy của công nghệ S.M.A.C, IoT đang tạo điều kiện rất tốt cho các DN phần mềm Việt Nam có thể đối đầu sòng phẳng với các tên tuổi lớn trong việc cung ứng dịch vụ, phương án tại Nhật Bản và các nước Nam Á.

Hồng Nga
* Nguồn: nhà kinh doanh Sài Gòn