Mã QR tại Trung Quốc: Từ doanh nhân đến ăn xin, hát rong đều ưa thích

 

Hàng trăm triệu người Trung Quốc đang tăng cường dùng Smartphone để mua mọi thứ, từ túi xách design đến món ăn đường phố. “Trái tim” của cuộc bùng nổ thanh toán mobile tại đây chính là mã QR, những hình ảnh hai chiều được tạo ra từ vô số ô vuông nhỏ đen trắng.

Tại Mỹ và châu Âu, mã QR (viết tắt của ‘quick response’ – phản ứng nhanh) chưa bao giờ thực sự cất cánh. Chúng chỉ dần phổ biến trong app MXH như Snapchat, Facebook và Spotify khi yêu cầu người sử dụng quét mã vạch để mở khóa bộ lọc, kết bạn hay vào web list chơi nhạc.

Song, tại Trung Quốc, QR có mặt khắp nơi, chúng được dùng bởi đủ mọi thành phần, từ nhà bán lẻ lớn, chợ vỉa hè hay không chỉ vậy cả ăn xin và hát rong. Theo Sen Wei, Phó Giám đốc một viện nghiên cứu về mã QR, thị trường QR ở đây vô cùng to lớn và vẫn đang phát triển. Ông ước tính năm 2016 có hơn 1,65 nghìn tỷ USD trao đổi dùng mã QR, chiếm khoảng 1/3 tất cả thanh toán mobile ở nước này.

WeChat Pay của Tencent và Alipay của Aibaba là các app thanh toán mobile chiếm ưu thế. Mọi người sử dụng chúng để trả tiền mua hàng bằng cách quét mã QR hay trưng mã cá nhân cho thu ngân. Tiền được rút từ ví mobile liên kết với account nhà bank.

“Nếu không làm, bạn sẽ thua cuộc”

 

Nhà kinh tế học Pan Helin cho hay do mã dễ tạo và dùng, chúng được các cửa hàng bán lẻ và người buôn bán nhỏ lẻ – vốn không chấp nhận thẻ tín dụng – ưa thích. Mã QR được app theo vô số cách khác nhau.

Hồi tháng 4/2017, quảng bá Trung Quốc đăng tải những bức ảnh về một phù dâu tại Bắc Kinh, người đeo một mã QR quanh cổ để thu thập quà mừng cưới cô dâu chú rể. Theo truyền thống, khách mời sẽ tặng phong bì đỏ chứa tiền cho cặp đôi mới cưới nhưng phù dâu nói rằng đeo mã QR giúp đỡ cho những ai quên mang theo tiền mặt.

Dù vậy, nó cũng có nhược điểm khi quá dễ hiểu và dễ vào web. Nó trở nên yếu ớt hơn trước những kẻ lường gạt, cố lừa người sử dụng quét mã vạch để cài virus được design để trộm tiền hoặc tin tức cá nhân.

Trong lúc đó, chủ công ty dễ hiểu là không thể không dùng mã QR. Alan Wong, một nhà kinh doanh người Mỹ đang giữ 15 nhà hàng Nhật Bản tại Thượng Hải và Bắc Kinh, nói: “Nếu không làm, bạn sẽ mất doanh thu”. Wong thêm option thanh toán bằng mã QR cho nhà hàng chưa đầy 2 năm trước và dự báo chúng chiếm khoảng 70% trao đổi trong tương lai gần.

Ngoài thanh toán, mã còn được dùng cho đủ loại dịch vụ khác ở Trung Quốc, chẳng hạn trao đổi danh thiếp hay cho thuê xe đạp. Nhà chức trách cũng không đứng ngoài cuộc. Tại Hàng Châu, nơi Alibaba đặt trụ sở, chính quyền địa phương đã liên kết một vài dịch vụ công với Alipay. Người dân từ giờ đây có thể quét mã QR để trả tiền vé giao thông công cộng, hóa đơn tiện ích, tiền khám bệnh. Các thành phố lớn khác cũng đang đi theo hướng này.

Ở tầm quốc gia, Bộ Công nghệ tin tức và công nghiệp Trung Quốc đang đầu tư mạnh mẽ vào mã QR. Các chuyên viên dự đoán sau cùng, nó có thể được dùng cho các văn bản chính thống như giấy khai sinh, visa và thẻ căn cước.