IBM trong trận chiến đám mây

Nếu nghĩ rằng IBM đã đi qua thời khắc tồi tệ nhất của cuộc chuyển giao sang đám mây, thì hãy suy nghĩ lại.

5 năm “viết lại” mảng đám mây, tập đoàn công nghệ này đã đối mặt với một trận chiến quyết liệt khi một vài nhóm lớn nhất và giàu nhất toàn cầu đang ráo riết giành lấy miếng bánh từ Tập đoàn.

Sức ép đối đầu

Đầu tháng 5.2017, tỉ phú Warren Buffett tuyên bố “các đối thủ lớn và hùng mạnh” của IBM chính là lý do khiến tập đoàn đầu tư Berkshire Hathaway của ông đã giảm tỉ lệ giữ tại tập đoàn công nghệ này. Động thái trên diễn ra sau khi có tin tức cho thấy biên lợi nhuận của IBM đột nhiên giảm xuống trong quý I/2017, làm các nhà đầu tư thêm suy nghĩ nhiều rằng công nghệ tương tư các mảng dịch vụ IT của IBM – vốn vẫn chiếm hơn 50% doanh thu của Tập đoàn – đang chịu sức ép ngày càng lớn.

Đà sụt giảm doanh thu của IBM đã kéo dài tới 20 quý liên tiếp và các chuyên viên tìm hiểu tài chính đã và đang lùi lại lúc dự báo khi nào IBM sẽ quay trở lại phát huy.

Tình thế khó xử nhất của IBM chính là sự vật dậy của cái gọi là đám mây công cộng, một cấu trúc máy tính mới giúp đỡ dùng có tác dụng nhất những nguồn lực phần cứng được tập hợp nhằm làm giảm chi phí và nâng cao tính linh động.

Đứng thứ ba với khoảng cách khá cách biệt với Amazon và Microsoft trên thị trường này, IBM được dự báo sẽ còn tụt lại đằng sau hơn nữa trước khi năm 2017 hoàn thành, theo các ước tính của hãng nghiên cứu IDC. Google, dù là một người chơi nhỏ hơn, đã chứng kiến doanh thu tăng tới 93% trong 6 tháng cuối năm 2016, so với mức tăng chỉ 21% ở IBM.

Khi nói đến “các platform đám mây quy mô lớn” ngày càng chiếm lĩnh thị trường này, chỉ 4 tay chơi toàn cầu (cùng với Alibaba ở thị trường Trung Quốc) dường như có tuyệt kỹ sống sót, theo Frank Gens, chuyên viên tìm hiểu IDC. Trong một thị trường mà quy mô đóng vai trò quyết định, có thể nói IBM đang bị dồn vào chân tường.

IBM thực sự không còn chọn lựa nào khác ngoài việc phải giữ vững vị thế hiện tại, khi hơn 40% doanh thu của IBM bị ảnh hưởng bởi đối đầu từ các dịch vụ đám mây công cộng, theo Steve Milunovich, chuyên viên tìm hiểu tại UBS.

“IBM không thể không thành công trên mặt trận đám mây vì bộ phận này đóng vai trò ngay giữa đối với mọi thứ mà họ làm. Bộ phận này buộc phải thành công, không còn đường lui nào khác. Nhưng đó sẽ là hành trình đau đớn cho IBM”, Glenn O’Donnell, chuyên viên tìm hiểu tại Forrester Research, đánh giá.

Cách IBM phản đòn là dựa vào những thế mạnh xưa nay của mình. Đó là những tập đoàn lớn và các chính phủ, vốn là đối tượng khách hàng chính của IBM, đều muốn nối kết đám mây công cộng với hạ tầng IT hiện có của mình, theo David Kenny, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách Watson và platform đám mây của IBM. IBM cũng có thể tận dụng một vài lợi thế sân nhà. Google, chẳng hạn, chật vật suốt nhiều năm trong việc bán dịch vụ cho những người mua công nghệ “tai to mặt lớn” mà là khách hàng xưa nay của IBM trước khi đại tu mảng điện toán đám mây của mình vào đầu năm ngoái.

Dẫu vậy, giới chuyên viên tìm hiểu xem đám mây công cộng là mặt trận chính quyết định cục diện trong tương lai. Đó là phân khúc “mang tính chiến lược nhất” của thị trường đám mây, theo Gens và là “nơi mà các dịch vụ phần mềm đang được phát huy”.

IBM hành động

IBM đã và đang đặt những quân cờ đúng chỗ, bắt đầu bằng thương vụ thâu tóm SoftLayer vào năm 2013, một nhóm vận hành các ngay giữa data đám mây. Holger Mueller, chuyên viên tìm hiểu tại Constellation Research, đánh giá IBM đã tiến nhanh hơn các đối thủ trong việc tạo dựng sự hiện diện toàn cầu cho các dịch vụ đám mây của mình, nhưng ông cũng cho hay IBM đã chưa thể biến điều này thành một lợi thế lâu dài. “Họ luôn luôn có mặt sớm. Đó là điều trớ trêu cho IBM”, ông nói và chỉ ra rằng rủi ro hiện tại là IBM sẽ không thể bắt kịp quy mô to lớn của các nhóm như Amazon và Google.

Watson – dịch vụ “điện toán biết nhận thức” nổi danh của IBM – chính là con át chủ bài mà Tập đoàn kỳ vọng sẽ giúp đỡ chiêu dụ các công ty lớn dùng platform đám mây của mình. “ta có rất nhiều khách hàng trên Watson, vận hành các dịch vụ chăm sóc khách hàng, thực hiện những phát kiến nội bộ, vận hành chuỗi cung ứng của họ”, Kenny cho hay. Khi ngày càng nhiều khách hàng giao phó data của công ty mình cho platform đám mây của IBM, Tập đoàn hy vọng điều này sẽ cho nó một lợi thế trong việc trau dồi sự am tường và chuyên môn về ngành.

Kenny cho hay hệ thống của IBM đã học được “các cơ cấu data” của nhiều mảng từ ung thư học cho đến ngành thăm dò dầu mỏ, cho IBM có một khởi đầu thuận lợi trong việc tạo dựng “trí tuệ nhân tạo cho kinh doanh”. Các nhà quan sát lại bắt bẻ rằng IBM đã hứa hẹn quá nhiều về các khả năng, tuyệt kỹ của Watson và cho rằng điều tốt nhất mà công nghệ này làm được chủ yếu là sàng lọc data và nhận diện tin tức hữu ích từ khối lượng to lớn các tài liệu công ty, hơn là giải quyết các chuyện nhức nhối nhất của trí tuệ nhân tạo.

“Họ vẽ lên mọi thứ với cây cọ Watson. Họ nên bám vào những gì Watson làm tốt”, O’Donnell nhận xét. Nhưng ông và các chuyên viên tìm hiểu khác đều chấp nhận IBM, vốn chi ra gần 6 tỉ USD mỗi năm vào nghiên cứu và phát huy, không hề thiếu các công nghệ có lợi thế đối đầu. Những tiến bộ thời gian này còn có cả việc phát huy một platform có thể thu thập và tìm hiểu data từ Internet of Things dựa trên công nghệ mà IBM có được nhờ thâu tóm nhóm của Kenny – Weather Company – cách đây 2 năm. Họ cũng ghi nhận nỗ lực của IBM trong việc đưa blockchain (công nghệ đứng sau đồng tiền ảo Bitcoin, đóng vai trò như một sổ cái kỹ thuật số) trở thành xu thế chủ đạo của điện toán công ty.

Nhưng dù cho IBM giữ công nghệ tốt, thì Tập đoàn lại chưa dễ hiểu hóa được cơ chế cung ứng các dịch vụ đám mây mà các công ty khác dùng. Ngược lại, mô hình kinh doanh của IBM lại được tạo dựng dựa trên tính phức tạp, phụ thuộc vào việc dùng các nhóm chuyên viên tư vấn để liên kết các hệ thống IT của khách hàng.

Kenny nói rằng đa phần nỗ lực của ông dành cho việc đổi khác cách approach của IBM đối với các dịch vụ đám mây để làm nó trở nên dễ hiểu hơn cho các nhà phát huy. Watson, chẳng hạn, đã được tách nhỏ thành một chuỗi các “microservice”, tức các dịch vụ rất nhỏ, mà mỗi dịch vụ này có thể được approach thông qua một API, hoặc một giao diện điện toán.

Kenny nói: “Chúng tôi phải tạo ra một văn hóa ngay trong lòng một nền văn hóa”, bao gồm phát huy các thước đo mới để theo dõi tình hình làm việc của mảng đám mây. Điều này cũng có nghĩa là đưa về nhiều người giữ các tuyệt kỹ mà ông gọi là “tuyệt kỹ bẩm sinh về đám mây” để họ làm việc song song với những nhân lực lâu năm của IBM. Các vị trí cấp cao được tuyển dụng có Bob Lord, đã có lần là Chủ tịch AOL phụ trách phát huy một kênh phân phối kỹ thuật số mạnh hơn và Michelle Peluso, chuyên viên về marketing tiêu dùng mà năm ngoái được bổ nhiệm làm Giám đốc Marketing, một vị trí hoàn toàn mới tại IBM.

Rõ ràng, IBM có nhiều điều phải hành động nếu muốn đổi khác cảm nhận của khách hàng về thương hiệu của mình và thuyết phục các nhà phát huy rằng nhóm có thể tiến nhanh và có tác dụng về phía trước.

Bảo Khánh / FT
* Nguồn: Nhịp cầu Đầu tư