Điện Quang ‘trượt chân’ và sự vật dậy của Rạng Đông

Lần đầu tiên sau nhiều năm, vốn hóa thị trường của Rạng Đông đã vượt qua Điện Quang.

Đều giữ vị thế là hai công ty top 1 trong mảng sản xuất thiết bị chiếu sáng, trái phiếu DQC của công ty cổ phiếu Bóng đèn Điện Quang và trái phiếu RAL của công ty cổ phiếu Bóng đèn Phích nước Rạng Đông đã có lần có chuỗi thời gian khá tương đồng. Với lượng trái phiếu niêm yết nhiều hơn, Điện Quang theo đó cũng giữ khoảng cách an toàn với Rạng Đông về quy mô vốn hóa.

mặc dù vậy, khoảng cách này đã bị san bằng từ giữa năm 2017 với đà sụt giảm liên tục của DQC, trong khi RAL vẫn giữ được xu thế tăng giá. Tính đến phiên trao đổi gần nhất (15/9), vốn hóa của Điện Quang chỉ còn gần 1.200 tỷ đồng, trong khi Rạng Đông là 1.358 tỷ.

Diễn biến của thị trường chứng khoán phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào đã có lần công ty và xu thế trái ngược của hai trái phiếu này cũng là hệ quả tất yếu cho những biến động về làm việc kinh doanh thời gian này. Điện Quang đang đứng trước ngưỡng cửa khó khăn với hàng loạt chuyện, từ quản lý cho đến làm việc kinh doanh chính, trong khi Rạng Đông đang tận dụng cơ hội này để vượt lên.

Dù số lượng trái phiếu niêm yết gấp 3 lần nhưng vốn hóa của Điện Quang đang thấp hơn Rạng Đông do giá trái phiếu liên tục giảm mạnh.

Điện Quang tiền thân là Xí nghiệp Bóng đèn Điện Quang, được tạo ra năm 1979 trên cơ sở sáp nhập các xí nghiệp nhỏ tại Biên Hòa và TP HCM. Năm 2005 Điện Quang cổ phiếu hóa và đến 2008 niêm yết trên HOSE.

sinh ra trước Điện Quang hơn 15 năm, nhưng quá trình cổ phiếu hóa và niêm yết của Rạng Đông chỉ diễn ra trước 2 năm (2006) và cũng niêm yết trên HOSE.

làm việc trong cùng mảng, cũng bởi vậy diễn biến của RAL và DQC có phần tương đồng trong một thời gian dài. Việc niêm yết trùng với thời điểm thị trường chứng khoán gặp to lớn hoảng, khiến bộ đôi trái phiếu này gần như bị thị trường "quên lãng" trong thời điểm 2010-2013. mặc dù vậy, từ đầu 2014 cùng với nhóm trái phiếu cơ bản, DQC và RAL đã trở lại cuộc đua.

Ổn định ở khoảng giá 4x đến giữa năm 2015, bộ đôi trái phiếu này bước vào sóng tăng giá khi làm việc của cả hai công ty cùng ghi nhận những điểm tích cực. Đến đầu tháng 7/2016, thị giá của cả DQC và RAL đều tăng gấp đôi lên ngưỡng 80.000 đồng. mặc dù vậy, bắt đầu từ đây diễn biến giá của 2 công ty sản xuất thiết bị chiếu sáng bắt đầu có sự phân hóa.

RAL sau những nhịp điều chỉnh nhẹ vẫn tiếp tục xu thế tăng giá và rất dễ vượt mốc 100.000 đồng, tính đến phiên trao đổi gần nhất trái phiếu này đạt ngưỡng 119.000 đồng.

Ở chiều ngược lại, trái phiếu DQC của Điện Quang sau khi chạm đỉnh cao nhất kể từ khi niêm yết là 84.000 đồng (giá đã điều chỉnh) đã bước vào thời điểm lao dốc. Liên tục hơn một năm liền nằm trong "sóng" giảm, trái phiếu của công ty tính đến phiên trao đổi gần nhất chỉ còn 37.000 đồng.

Từ đầu 2014 cùng với nhóm trái phiếu cơ bản, DQC và RAL đã trở lại cuộc đua.

Diễn biến của giá trái phiếu phần nào phản ánh bức tranh làm việc của những công ty, tương tư kỳ vọng của nhà đầu tư. Và biến động với DQC và RAL cũng không phải tình cờ.

Liên tục từ cuối năm 2016 đến nay, báo cáo tìm hiểu của các công ty chứng khoán đều đưa ra góc nhìn không mấy tích cực với Điện Quang trong ngắn hạn. không những rủi ro về mặt quản lý, công ty hiện cũng vướng phải nhiều khó khăn khác từ làm việc kinh doanh.

Không còn khoản doanh thu tài chính đột biến từ khách hàng Cuba, thị trường xuất khẩu gặp bế tắc do lượng hàng tồn kho giá thấp cạn dần, trong khi phân khúc đèn LED – động lực phát huy mới của Điện Quang từ năm 2013, gặp nhiều khó khăn trong ngắn hạn.

Trong báo cáo tìm hiểu mới được công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC) công bố, nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng, trái với việc sản xuất các sản phẩm bóng đèn truyền thống vốn là lợi thế của các công ty quy mô lớn, sản xuất đèn LED có rào cản gia nhập ngành thấp hơn nhiều – được cho là yếu tố bất lợi trong ngắn hạn.

Tại phiên họp thường niên mới diễn ra, Chủ tịch HĐQT Điện Quang – Hồ Quỳnh Hưng cũng đánh giá thị trường chiếu sáng vẫn có sự phát huy, mặc dù vậy năm 2017 tiếp tục khó khăn vì nhiều công ty nhỏ lẻ rất dễ tham dự vào thị trường, dùng sản phẩm không đạt chất lượng và bán với giá thấp.

"Nếu như những năm trước, đối thủ đối đầu với Điện Quang là những đơn vị lớn như Rạng Đông, Philips thì nay nhiều công ty nhỏ lẻ, kinh doanh ngắn hạn, nhất là thị trường vùng sâu, vùng xa buộc công ty phải liên tục nghiên cứu sản phẩm mới và khác biệt trên thị trường", ông Hồ Quỳnh Hưng đánh giá.

Năm nay, Điện Quang đặt chiến lược lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 150 tỷ đồng, giảm hơn 40% cùng kỳ, dù 3 năm gần nhất lợi nhuận đều trên 200 tỷ.

Năm nay, Điện Quang đặt chiến lược lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 150 tỷ đồng, giảm hơn 40% cùng kỳ, dù 3 năm gần nhất lợi nhuận đều trên 200 tỷ. Con số tuy thấp nhưng cũng là thách thức khi nửa đầu năm Điện Quang mới đạt hơn 50 tỷ đồng, hoàn thành một phần ba chiến lược lợi nhuận.

Cũng không tránh được những khó khăn từ thị trường khi Rạng Đông đặt nhiều kỳ vọng vào phân khúc đèn LED, nhưng khác với Điện Quang, đơn vị này được cho là còn nhiều dư địa để tối ưu kết quả kinh doanh.

công ty đứng đầu doanh thu về các thiết bị chiếu sáng có biên lợi nhuận thuần từ làm việc kinh doanh chỉ đạt gần 7,7%, thấp hơn Điện Quang (10,3%) và bình quân của các công ty khác (9,72%). Biên lợi nhuận gộp của Rạng Đông cũng thấp hơn Điện Quang khoảng 6% (20,5% so với 26,6%).

Trong báo cáo mới công bố, công ty chứng khoán BIDV (BSC) cho rằng với quy mô doanh thu lớn của Rạng Đông (gần 3.000 tỷ đồng năm 2016), một sự đổi khác nhỏ về biên lợi nhuận có thể tác động lên kết quả kinh doanh chung.

BSC cũng dự báo biên lợi nhuận của công ty này sẽ tiếp tục xu thế tối ưu nhờ việc đổi khác chính sách dự phòng bảo hành, năng suất lao động tăng nhanh hơn tiền lương và tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị gia tăng.

Đặt trọng tâm vào công nghệ LED trước sự đổi khác của thị trường, Rạng Đông đang có cơ hội lớn khi trở thành khách hàng duy nhất tại Việt Nam dùng chip LED và được quyền in logo của Samsung lên các sản phẩm bán ra. Theo BSC, điều này sẽ giúp đỡ tăng sản lượng bán ra và giúp đỡ công ty đạt được biên lợi nhuận cao hơn so với những sản phẩm thông thường.

Diễn biến của giá trái phiếu đã phần nào cho thấy kết quả của cuộc đua giữa 2 công ty đứng đầu về thiết bị chiếu sáng trong ngắn hạn. Rạng Đông đã chớp cơ hội vươn lên trở thành công ty đứng đầu về vốn hóa thị trường chứng khoán, dù quy mô vốn điều lệ chỉ bằng một phần ba Điện Quang.

mặc dù vậy, Điện Quang sẽ vẫn còn cơ hội để đổi khác cuộc chơi khi thị trường đèn LED đảo chiều và công ty này tận dụng được ưu thế về thương hiệu. Nhưng ở chiều ngược lại, Rạng Đông với lợi thế từ dư địa phát huy, cơ hội để công ty này gia tăng khoảng cách với đối thủ cũng không phải quá khó.

Minh Sơn
* Nguồn: VnExpress